Türk Tayyare Cemiyeti (T.Ta.C.) - 16 Şubat 1925


(16 Şubat 1341) - ﺕ ﻁ ﺝ

Türk Tayyare Cemiyeti

Türk Tayyare Cemiyeti, Mustafa Kemal Atatürk’ün ellerinde şekillenmiş, Türk Havacılığının büyümesinin ve gelişmesinin temeli atılmıştır.

Atatürk, Bolu Milletvekili Cevat Abbas Bey'e; “Havacılık askeri bakımdan olağanüstü önemli, Avrupa, Amerika havacılığı ayrıca bir spor konusu olarak görmeye başladı, iyi düşünün. Biz de geç kalmayalım, bilgili, yürekli, kanatlı bir gençlik yetiştirelim. Hayalini geniş tut. Uçak yapmayı bile düşün. Cemiyeti kur ve bana çalışmaya başladığınızı bildir”.

Çağdaşlaşmanın bir göstergesi ve batı emperyalizmine karşı mücadelenin bir kalesi olduğu düşüncesinin eseri olarak yönlendirmesi ve önderliğinde havacılığa yönelik çalışmalar yapması için Türk Tayyare Cemiyeti’nin kurulma çalışmalarına başlanmış ve hayata geçirilmiştir. 16 Şubat 1925’de “Türk Tayyare Cemiyeti” kurulmuş ve başkanlığına Cevat Abbas getirilmiştir.

Cemiyetin Nizamnamesi(Tüzüğü) bizzat Atatürk tarafından tespit edilmiş; Yüzbaşı Fazıl, Üsteğmen Şakir Hazım, Pilot Fehmi Yemenli, Mazlum Keyüsk ve Vecihi Hürkuş tarafından hazırlanmıştır.

Atatürk, şu sözleri ile havacılığa ne kadar önem verdiğini bize bir kez daha anlatıyor ;“İstikbal Göklerdedir, çünkü göklerini koruyamayan milletler yarınlardan asla emin olamazlar. Her işte olduğu gibi havacılıkta da en yüksek seviyede, göklerde bizi bekleyen yerini az zamanda dolduracaksın. Ey Türk Genci! Kısa zamanda gökte seni bekleyen yerini alacaksın. Yoksa o yeri başkaları istila eder ve işte o zaman bu ülke ve ulus elden gider.”

Gelecekte savaşların göklerde olacağını ve hâkimiyetin göklerdeki gücümüze bağlı olduğunu vurgulamıştır. Havacılığın önemine dikkat çekerek Türk gençliğini yönlendirmiş, havacılığın Türk İstiklal ve bağımsızlığının bekası için önemini belirtmiş, ulusuna günümüze kadar ulaşılması gereken hedefi göstermiştir.

Tayyare Makinist Mektebi

23 Nisan 1926'da Türk Havacılığının gereksinimi olan teknik personelin eğitilmesi amacıyla “Tayyare Makinist Mektebi” hizmete açılmıştır. Türk Hava Kurumu, uzun süren bir Kurtuluş Savaşı'ndan yeni çıkmış, yorgun ve yoksul bir halkın, Türk Halkı'nın inanılmaz büyüklükteki maddi-manevi desteğiyle can bulmuştur.
Bu destekle ilk 10 yıl içinde yüzlerce uçak satın alarak Türk Silahlı Kuvvetleri'ne bağışlamıştır.







FAI'ye Tam Üyelik

Türk Hava Kurumu, 1929 yılında havacılık faaliyetlerinin dünya çapında gelişmesini sağlayan ve sportif havacılık konusunda uluslararası boyutta en üst düzeyde organ olan Uluslararası Havacılık Federasyonu'na (FAI) üye olmuştur. Kurum o günden beri ülkemizi, hava sporları konusunda, yurt içinde ve yurt dışında başarıyla temsil etmektedir.

Vehici HÜRKUŞ

Vecihi Hürkuş, 18 Ocak 1896'da İstanbul'da doğdu. İlkokulu Bebek’te okudu. Ardından Üsküdar’da Füyuzati Osmaniye Rüştiyesinde ve Üsküdar Paşakapısı İdadisinde eğitimine devam etti. Daha sonra Tophane Sanat Okuluna geçerek buradan mezun oldu.

1912 senesinde eniştesi Kurmay Albay Kemal Bey’in yanında gönüllü olarak Balkan Harbi’ne katıldı. Balkan Harbi bitince İstanbul Ordu Kumandanlığının görevlendirmesiyle Beykoz Serviburun’daki esir kampına kumandanlık yapmaya başladı.Tayyare Makinist Mektebine girdi. Buradan mezuniyetinden sonra Birinci Dünya Savaşı'nda Bağdat Cephesi’ne makinist olarak gönderildi.

Ancak 2 Şubat 1916’da bir uçak kazasında yaralandı ve tekrar İstanbul’a geldi. İyileştikten sonra Yeşilköy’deki Tayyare Mektebine girdi. Burada 21 Mayıs 1916 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 15 Kasım 1916’daki mezuniyetinden sonra pilot diplomasını aldı.








Türkkuşu'nun Kurulması

3 Mayıs 1935 Tarihinde Türkkuşu kurulmuştur. Mustafa Kemal ATATÜRK açılış konuşmasında bizzat şu cümleleri dile getirmiştir; "Türk; yurdun dağlarında, ormanlarında, ovalarında, denizlerinde, her bucağında, nasıl bir bilgi ve kendine güvenle yürüyor, dolaşıyorsa, yurdun gökyüzünde de aynı şekilde dolaşabilmelidir. Bu ise Türk’ü, çocukluğundan, vatan kuşlarıyla, vatan havası içinde yarışa alıştırmakla başlar, işte bugün burada bizi toplayan sebep, o kutsal işe başlama ayinidir. Türk Çocuğu! Her işte olduğu gibi havacılıkta da en yüksek düzeyde, gökte seni bekleyen yerini az zamanda dolduracaksın. Bundan gerçek dostlarımız sevinecek, Türk Milleti mutlu olacaktır."
Önce planör okulu, ardından paraşüt okulu faaliyetlerine başladı. Paraşüt Okulunun ilk müdürü ise Abdurrahman Türkkuşu olmuştur.

Pilot Emrullah Yıldız (Türkkuşu Öğretmeni), 12 Haziran 1938’de 14 saat 20 dakika süren planör uçuşuyla dünya rekoru kırdı. Öğrencisi Ziya Aydoğan isimli pilotumuz THK’nın İnönü Eğitim Merkezi'nden Kayseri'ye kadar, 466 km’lik bir mesafeyi planörle uçuş gerçekleştirmiştir.
1936 yılında Tayyare Okulu açıldı. Türkiye'nin ilk kadın savaş pilotu, Atatürk’ün manevi kızı Sabiha GÖKÇEN Tayyare Okulu’nun ilk öğrencilerinden oldu.




Türk Tayyare Cemiyeti'nin Türk Hava Kurumu İsmini Alması

24 Mayıs 1935 Tarihinde Yapılan 6. Büyük Kongre'de, Türk Tayyare Cemiyeti, Türk Hava Kurumu ismini almıştır.

Gökyüzü Renkleniyor

Peş peşe açılan paraşüt, planör, motorlu uçuş ve model uçak okulları, 10 Temmuz 1936'da hizmete giren İnönü Planör Kampı, 1937'de açılan Etimesgut Motorlu Uçuş Kampı ve aynı yıl yapılan Ankara ve İzmir Paraşüt kuleleri, binlerce gencimizi bir araya getirmiştir.
Bu yıllarda THK' nun planör eğitimleri için gerekli olan planörler, Kurum'un Akköprü Atölyesi'nden sağlanıyordu. Bu atölyede 1940 yılına kadar yüzlerce planör üretimi, motor ve planör onarımları yapıldı. 1940 yılı sonlarında ise Akköprü' de sınırlı bir kadroyla çalışan atölye fabrika haline getirildi ve burada İngiliz Miles Magister eğitim uçaklarının seri montajına başlandı.
1939-1941 yılları arasında 2nci Dünya Savaşı öncesinde Genelkurmay Başkanlığı'nın da isteğiyle Etimesgut Uçak Fabrikası kurulmuştur. 1944 yılında üretime başlayan ve çok geniş kapsamlı bir girişim olan Etimesgut Uçak Fabrikası'nda, Magister uçaklarının yanı sıra, THK-1, THK-3, THK-4, THK-7, THK-9, THK-13 planörleri ile THK-2, THK-5 ve THK-10 tiplerinde eğitim, sağlık ve nakliye uçakları üretilmiştir.

Türkiye'nin İlk Motor Fabrikası Kuruldu

Ülkemizde ilk motor fabrikası THK tarafından Gazi Orman Çiftliği'nde kurulmuştur. Fabrikanın çalışmaları 1951 yılına kadar sürmüş olup dönemin getirdiği koşullar nedeniyle 18 Haziran 1952'de Makina ve Kimya Endüstrisi'ne devredilmiştir. Bu fabrika halen Türk Traktör Fabrikası olarak işletilmekte ve traktör üretimiyle ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır.

Uluslararası Hava Öğrenci Mübadelesi Teşkilatına (IACE) Üyelik

Havacılıkla ilgilenen gençlerin farklı ülke kültürlerini tanımalarını; kendi kültürlerini tanıtmalarını; uluslararası anlayışı hoşgörü ve arkadaşlıkları geliştirmelerini sağlamak amacıyla 1947 yılında kurulan Uluslararası Hava Öğrenci Mübadelesi Teşkilatı’na THK 1953 yılında üye olmuştur. Türkiye’de, Türk Hava Kurumu Genel Başkanlığı’nın öncülük ettiği Hava Öğrenci Mübadelesi Programı esasları doğrultusunda; yurt dışına 15 gün süreyle mübadele öğrencisi gönderilmekte ve aynı sayıda öğrenci ülkemizde ağırlanmaktadır.

Kıbrıs Barış Harekatı

THK'nın 1925'ten bu yana havacılığın çeşitli dallarında yetiştirdiği Türk gençler sadece sportif faaliyetlere katılmakla kalmayarak, yurt savunmasında da etkin rol almıştır.

Bunun en canlı örneğini 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'ndan görülmüştür. Hava İndirme Harekâtına, o dönemde askerlik görevini paraşütçü olarak yapan kurumun yetiştirdiği gençler teşkil ediyordu. Harekât esnasında kurumun uçak ve pilotlarına da önemli görevler verilmiştir.




1.Dünya Hava Oyunları Türkiye'de Yapıldı

1995 yılında Dünya Paraşüt Şampiyonası, 1996 yılında 1.Dünya Hava Oyunları Test Yarışmaları, 1997 yılında 61 ülkeden 3200 sporcu, hakem ve jüri üyesi ile yöneticilerin katıldığı 7 ayrı bölgede 16 havacılık dalında yapılan 1 inci Dünya Hava Oyunları başarı ile yapılmıştır. Oyunların Antalya’da başarı ile gerçekleştirilebilmesi Karain Havacılık Eğitim Merkezi kurulmuştur. Gençlerin yoğun ilgi gösterdiği eğitim merkezi havacılığın bütün dallarında yıl boyunca hizmet vermektedir.

Avrupa Hava Sporları Teşkilatına (EASA) Üyelik

Avrupa Havacılık Otoritesi'nin (EASA) genel havacılık için koymuş olduğu regülasyonların amatör ve sportif havacılığı kısıtlamayacak şekilde uyarlanması için çalışmalar yapan ve Brüksel'deki AB organları nezdinde lobi faaliyetleri yürüten Avrupa Hava Sporları Birliğine (EASA) Türk Hava Kurumu 1998 yılında üye olmuştur.

Türkiye Hava Oyunları Düzenlendi

Türk Hava Kurumu, 2000 yılında 6 dalda 1. Türkiye Hava Oyunları, 2002 yılında ise 2. Türkiye Hava Oyunları, 2004 yılında 3. Türkiye Hava Oyunları ile ulusal ve uluslararası havacılık tarihine silinmeyecek imzalar atmıştır.

THK Guiness Rekorlar Kitabına Girdi

THK Paraşüt Öğretmeni Hakan Zengin 19 Haziran 2004 tarihinde İnönü Havacılık Eğitim Merkezi'nde gerçekleştirilen 3. Türkiye Hava Oyunları'nın resmi açılış töreninde bugüne kadar gökyüzünde açılan en büyük bayrakla atlayış gerçekleştirmiştir.

Zengin, dünyanın en büyük bayrağıyla (433.5 m2) paraşütle atlayarak Guiness Rekorlar Kitabı'na girmiştir.




Türk Hava Kurumu’nun Rüzgâr Kanatları

THK Paraşütçüleri, özel olarak tasarlanmış tulumlarıyla (Wingsuit), Avrupa ve Asya kıtasından uçarak geçip havacılık tarihine silinmeyecek bir imza attılar.

10 Ekim 2004 İstanbul’da koşulan 26. Kıtalararası Avrasya maratonunda, yaklaşık 4 bin metre yükseklikte uçaktan atlayan 10 wingsuitli paraşütçü, saatte 150 km’lik bir hızla Avrupa yakasından Anadolu yakasına geçerek Türk havacılık tarihinde bir ilki gerçekleştirmişlerdir.



Dünya Şampiyonumuz Funda Cici

4. FAI Dünya Yamaç Paraşüt Hedef Şampiyonası'nda 14 ülkeden 69 yarışmacının katıldığı şampiyonada yaptığı 12 atlayışın ardından altın madalya kazanan Türk Hava Kurumu yamaç paraşüt öğretmeni Funda Cici Türk spor tarihinde bir ilki gerçekleştirmiştir.






Gökyüzünü Hedefleyen Gençler İçin; Türk Hava Kurumu Üniversitesi

Türkiye’nin havacılık ve uzay bilimleri alanında ilk ve tek ihtisas üniversitesi olan Türk Hava Kurumu Üniversitesi sektörde ihtiyaç duyulan nitelikli yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak için 2011 yılında kurulmuştur. Üniversite, 3 şehirde toplam 4 yerleşkede hizmet vermekte olup bünyesinde bulunan 77 adet son teknoloji donanımlı uçak ile Türkiye’nin havacılık eğitiminde en büyük filoya sahip kurumudur.

Ayrıca filosunda barındırdığı uçakların çeşitliliği sayesinde öğrencilerine kaliteli ve değişik tecrübeler sunmaktadır.

Tarihi Belge ve Objeler



  Hacettepe Mahallesi Atatürk Bulvarı No:33 Opera/ANKARA
  444 0 845
  thk@thk.org.tr
  Kep Adresi: thk@hs01.kep.tr

Sosyal Medyada Türk Hava Kurumu


2021 © Türk Hava Kurumu Bilgi İşlem Müdürlüğü, Tüm Hakları Saklıdır.